Welkom op Zeg maar Yes!

Het oorlogsarchief zou vandaag online openbaar worden. Het gaat om een namenlijst van mensen die worden verdacht van meewerken met de nazi's in de Tweede Wereldoorlog. Dat gaat niet door vanwege zorgen om privacy. Het gaat om het project Oorlog voor de Rechter, dat zo'n 425.000 namen bevat van inmiddels overleden mensen. De namen komen allemaal voor in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Het plan is aangepast na een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens. De toezichthouder was bezorgd over de privacy van nabestaanden van de zogenoemde collaborateurs.

Onderwijsminister Eppo Bruins stelde daarom een tijdelijke regeling in. Die houdt in dat mensen het archief alleen in de studiezaal van het Nationaal Archief in Den Haag kunnen bekijken.

Wat vinden jullie hiervan? Goed? Of niet? En gaan jullie zelf kijken of hebben jullie wellicht al gekeken? Is er iets dat je zou willen weten?

https://oorlogvoorderechter.nl/

Bovenstaande klopt niet helemaal. Het archief zou digitaal beschikbaar en doorzoekbaar worden. Het idee was dat mensen konden zoeken op naam en er zo achter konden komen wat er met familie gebeurt was. Je kon dat dan overal ter wereld vrij inzien. Daar is een stokje voor gestoken. De namenlijst van mensen die mogelijk ‘fout’ waren in de oorlog is wel vrij gegeven. Alleen om er achter te komen wat er precies met familie gebeurt is, is dus een stuk lastiger. Op dit moment zijn ze wel aan het onderzoeken of het mogelijk is om dat in het archief wel mogelijk te maken.

Ik snap de tegenstanders en de voorstanders. Ik kan me zo goed voorstellen dat als jij als achterkleinzoon van een hooggeplaatste nsb’er nu in de tweede kamer zit dat je niet wil dat dat bekend wordt. Iedereen kan dat namelijk zomaar nazoeken. Je hebt er dan zelf niets mee te maken maar mensen kunnen raar reageren. Aan de andere kant zijn dit ook net de puzzelstukjes die mensen nodig kunnen hebben om rust te vinden.

Zelf vind ik het vooral bizar dat dit zo last minute pas besloten is. Het is al jaren bekend dat dit zou gaan gebeuren en ze hier mee bezig zijn. Ik denk dat het voor een grijs beeld van de oorlog heel belangrijk is dat het goed onderzocht kan worden. Ik heb net de achternamen van mijn opa’s en oma’s al door de zoekmachine gehaald en niets opvallends gevonden. Ten minste dat denk ik aangezien ik hun families niet volledig ken. Mijn ene opa had een opvallende naam, de andere een naam van niveau Piet dus dat je dan een combi vindt die opvallend is, is niet zo gek. Op gebied van kennis over de oorlog vind ik het jammer. Ik ben zo bang dat we hierdoor de laatste mogelijke verhalen kwijt raken. De oorlog is ten slotte al 80 jaar geleden afgelopen en de mensen die het bewust mee hebben gekregen zijn dus al 90+

Ah ik zie nu inderdaad dat mijn tekst niet volledig was. Ik heb het even aangepast. Het archief is wel in te kijken inderdaad maar daarvoor moet je naar het archief zelf gaan en het kan dus niet vanuit je huiskamer. Inderdaad gek dat dit zo op het laatste moment besloten is. Veel mensen keken hier naar uit om dat laatste puzzelstukje compleet te krijgen bv. Net na de oorlog was alles heel zwart wit. Je was goed of fout. Inmiddels weten veel mensen ook wel dat er een heel grijs gebied is geweest maar er zullen ongetwijfeld mensen zijn die nog steeds zwart/ wit denken. Van beide kanten inderdaad begrijpelijk. Je kunt wel op de site op naam zoeken en zien dat er dossiers zijn maar de wachttijden zijn erg lang. Zo zie je maar hoe het nog leeft bij zo veel mensen.

Maar als het zo belangrijk voor je is dat het “laatste puzzelstukjes op hun plaats zijn”, dan kun je toch ook de moeite nemen om er fysiek heen te gaan, of iemand anders te vragen om voor je te gaan?

Mensen wachten al 80 jaar op dit archief. Vandaag zou de dag zijn dat iedereen er in kon. Niet iedereen is meer in staat om zelf naar Den Haag te gaan. Daarmee neem je dat stukje (zelf kunnen doen en zien) al weg van iemand. Als je zelf wel wilt gaan of iemand anders stuurt kan het weer een tijd duren voor je er tussen komt aan de huidige wachtrij op de site te zien. Het aantal plekken in de studiezaal is uitgebreid van 108 naar 140. Daarvan zijn 61 plekken voor mensen die het CABR willen inzien. Mensen moeten vooraf toestemming vragen om de dossiers in te zien. Het kopiëren van gegevens is niet toegestaan. Ik vind het wel een verschil of je zelf iets in handen kunt hebben of dat je iemand anders als doorgeefluik moet gebruiken. En als je in Maastricht woont moet je ook maar net iemand naar Den Haag kunnen sturen. Als je al die mensen om je heen hebt. Ik snap wel dat veel mensen teleurgesteld zijn.

Sterker nog, op dit moment kun je helemaal niet meer reserveren. De site geeft dit aan: Let op! Vanwege de grote drukte in de studiezaal is het momenteel niet mogelijk archiefstukken uit het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging te reserveren.

Maar als het zo belangrijk voor je is dat het “laatste puzzelstukjes op hun plaats zijn”, dan kun je toch ook de moeite nemen om er fysiek heen te gaan, of iemand anders te vragen om voor je te gaan?

Dat is nu het probleem. De puzzelstukjes zijn nog niet zo makkelijk te vinden. Het idee was je zoekt op ‘minx’ en krijgt de archiefstukken waar dat in voorkomt. Je zou dus kunnen zoeken op slachtoffer om er zo achter te komen wat er gebeurt is. Nu kun je alleen zoeken op ‘dader’. Voor de mensen die niet weten wie bijvoorbeeld hun vader of moeder verraden heeft is het nog niet makkelijk terug te vinden. Dit terug zoeken is ook in het archief nog niet mogelijk. Hierdoor ontbreken er dus nog steeds stukjes. Je moet namelijk precieze documenten opvragen. Daar moet je toestemming voor krijgen en pas dan kun je het inzien. Er zijn dus behoorlijk wat drempels om het in te kunnen zien terwijl het heel makkelijk was. Ik weet niet of het nu wel mag om kopieën te maken. Dat mocht tot 31-12 bijvoorbeeld ook niet. Ook geen foto’s met je telefoon. Als je dus iets over wilde nemen moest dat met potlood.

Oh dat wist ik niet. Die functie was er wel inderdaad. Jammer dat die er nu ook niet is voor deze mensen. Kopieën maken mag nu ook niet zag ik. Zolang het archief niet online staat, snap ik dat ergens ook wel weer.

Ik vind het machtig interessant en jammer (maar begrijpelijk) dat niet alles online staat. Wij hebben een best ver uitgezochte stamboom dus hebben al gezocht op namen. En zijn ook al wat tegengekomen. Ik zou heel graag willen weten wat erachter zit. Je kunt aan de instanties wel zien wat er ongeveer is gebeurd, staat er alleen recherche is er alleen onderzoek geweest maar soms staat er ook een gerechtelijke instantie. Dan is het dus ook echt voor geweest. Ik zou het uit interesse heel graag willen inzien maar ga er niet voor naar Den Haag. Onze familie heeft geen bekend fout verleden maar juist daarom zou ik het graag willen zien omdat ik heel benieuwd ben waar het dan over ging.

Het lijkt me heel bijzonder om een dag in dat archief te scharrelen. Maar goed, ik snap ook dat het daar niet voor bedoeld is.

Herkenbaar ja maar idd daar is het niet voor bedoelt en zou ook wel respectloos voelen denk ik.

In mijn familie is wel zo iemand maar wat die persoon gedaan heeft is niet bekend maar mensen weten wel zeker dat hij fout was. Niemand wil het ook weten. Maar inderdaad, ik hou me ook veel bezig met stamboomonderzoek en archieven maken me gewoon zo nieuwsgierig. De persoon die ik zoek, staat er inderdaad tussen met 4 dossiers. Daar staan alleen maar nummers achter. Of bedoel je dat niet? Daar boven staat dat hij is onderzocht is op collaboratie en dat de zaak is behandeld door een speciale openbaar aanklager en in de rechtbank. Wellicht is dat wat je bedoelt?

Ik vind dit ook mega interessant allemaal en ook de aanloop hier naartoe. Vorige week stond ergens in een artikel dat de eigen Functionaris Gegevensbescherming van het NA niet eens (vroegtijdig) betrokken was geweest. Nu is dat op zich al bijzonder, maar vanuit die FG al helemaal: ik bedoel, heb je niet only on job als FG? Dan bemoei je je toch zelf tegen zo’n project aan?

Ja het is niet alsof dit zo uit de lucht komt vallen. Dit is gewoon aan alle kanten falen. Ik zou het denk ik ook heel interessant vinden om dingen te lezen hierover, maar ik zal mensen ook niet anders aan gaan kijken hierom. Ieder is verantwoordelijk voor zijn eigen daden. En als je het heel zuiver gaat bekijken is het verzet natuurlijk ook niet volledig zuiver geweest. Ze hebben super belangrijke dingen gedaan maar ook daar zullen mensen over de scheef zijn gegaan en net een stapje te ver.

Er zijn ook wat interessante podcast hierover. Onder andere fout en het verraad van de Jordaan. Als mensen nog andere hebben houd ik me aanbevolen.

Verdwenen winkels is ook een mooie Minx! Het Venlo-incident ook wel leuk. En ken je de schrik van Roden en de verdwenen SS’er al?

Die over de Jordaan zou ik wel willen luisteren maar staat alleen op dat stomme Podimo 😤

DT, als je dan naar beneden scrolt zie je de betrokken instellingen. De tante van mijn vader staat ertussen met alleen recherche als betrokken instelling. Dan is er dus alleen onderzoek geweest. Maar ik zie nu ook dat het bovenaan ook al staat.

Ik ben ook met stamboek bezig geweest en zou wel willen weten wat er bekend is. Een neef van mijn opa staat er bv bij. Maar ja, ik kom dus nooit in Den Haag en ga daar niet speciaal voor naar toe. Dus jammer.

ik zit naar aanleiding van dit topic in het archief te kijken en kom er zo achter dat mijn overgrootvader in het archief voorkomt. Betrokken instantie Procureur-fiscaal Amsterdam. Maar ik weet niet zo goed wat dat betekend. En er naartoe gaan is voor mij voorlopig ook geen optie.
Ik voel ook weerstand, wil ik het wel weten, maar tegelijk vind ik dat ik mijn kop niet in het zand mag steken.
Mijn vader heeft mijn stamboom helemaal uitgeschreven dus ik kan op de volledige naam zoeken en controleren met de geboortedatum.

Thanks voor de tip Carra! Zijn er aardig wat;
Procureur-Fiscaal te ’s-Hertogenbosch
Politieke Recherche Afdeling Haarlem
Politieke Recherche Afdeling Amsterdam,
Bijzonder Gerechtshof Amsterdam

Pompoen, ik snap je dubbele gevoel wel. Als je die PF Amsterdam aanklikt dan zie je wat ze deden.

Oh bedankt voor de tip dat had ik nog niet gezien. Jammer dat ik nu dus niet kan zien wat ermee gebeurd is, hoewel het volgens mij wel betekend dat hij niet voor de rechter is gekomen. Maar hij kan alsnog een straf hebben gehad van de procureur-fiscaal als ik het goed begrijp.

Ik heb het in de familie-app gegooid, hoppatee voor de draad er mee. Ik hoop niet dat mijn moeder (het was haar opa) zich een hartverzakking schrikt, ben ook wel benieuwd of ze er iets van weet en of dat dus stil is gehouden. En als ze er wat van weet wat dat dan is.

En heb je al een reactie Pompoen? Het hoeft niks bijzonders te zijn. Ik begreep van mijn vader dat zijn tante is onderzocht omdat ze een kind had van een Duitser.

Mijn moeder heeft bevestigd dat het haar opa is maar ze weet van niks en was verbaasd. Mijn vader zei: hij had een grote fabriek dus het is geen wonder dat hij onderzocht is op collaboratie. Maar dat is allemaal speculatie. Waar ik wel achter ben is dat er als ik op de achternaam zoek een lijst verschijnt met zo'n tien mensen die ook allemaal in dezelfde woonplaats woonden en ze zijn allemaal familie. Als in, ze komen op de enorm uitgebreide familiestamboom voor. Maar het is ingewikkeld om het verwantschap te bepalen in die wirwar. Dus het kan zomaar zijn dat er broers, neven etc. ook fout waren of dat ze gewoon onderzocht werden omdat ze een invloedrijke familie waren. Om daar achter te komen zullen we dus toch echt een keer naar Den Haag moeten, als ze het ooit een keer vrij geven.
Mijn moeders opa is overigens overleden voor haar geboorte dus ze heeft hem nooit gekend.
Ik zelf vind het wel 'verdacht' dat er zoveel leden van een familie onderzocht zijn. Bij eentje las ik zelfs dat deze voor het tribunaal is geweest. Maar ja, speelden ze 'onder een hoedje' of werd het ene familielid verdacht omdat het andere verdacht was?

Heb mijn stamboom erbij gepakt en gezocht, ben gelukkig niemand tegen gekomen.

Iedereen aan 1 kant van mijn familie is onderzocht op collaboratie. Ik denk er verder niet veel van. Ik geloof eerder dat ze gewoon niet veel tegenwerkte of in een verzet zaten. Nog steeds is die kant altijd heel meegaand zeg maar.

Mijn mans opa komt er ook in voor, hij wist hier ook niks van. Hij wil graag naar het archief om de dossiers in te zien. Bij mijn mans opa zijn er drie instanties bij betrokken geweest.
Maar ja zo lang je het dossier niet kunt zien weet je eigenlijk niks.

https://nos.nl/artikel/2550666-nationaa ... aborateurs

Dit is wel goed om even te lezen